Historia dzielnic Królewca: Kosse

Gdy wybraliśmy się na wycieczkę do dzielnicy Contienen zobaczyliśmy, że po drugiej stronie Pregoły również są ciekawe miejsca gdzie można usiąść i popatrzeć na rzekę. Niedaleko znajduje się też nieduża wyspa. Wyspa nazywa się Kosse. Swoją nazwę wzięła od nazwy dzielnicy znajdującej się na północnym brzegu Pregoły. Obecnie jest to część dzielnicy centralnej Kaliningradu.

Kosse była wioską rybacką, kontrolowaną przez władze Altsztadu. Na północ od niej leżał Ratshof i Mittelhufen a na wschód dzielnice Laak i Lizent. Warto pamiętać o tym, że domu gościnnym w Kosse zatrzymał się Piotr I ze swoją świtą podczas podróży Wielkiego Poselstwa po Europie. Był to rok 1712. Ten dom gościny zamienia się później w zajazd o nazwie Gasthaus, który był miejscem noclegu dla klasy wyższej przybywającej do Królewca.

 

Mapa Królewca i dzielnicy Kosse

Mapa Królewca i dzielnicy Kosse

Kosse zaczyna rozwijać się na początku XX wieku i staje się dzielnicą przemysłową. W 1905 roku dzielnica zostaje przyłączona do Królewca. Gazownia miejska przenosi się z centrum Królewca na Kosse w 1902 roku i zostaje tu otwarta elektrownia. Powstaje tu również fabryka celulozy, która została zbudowana w 1907 roku. Powstał tu również lodownik, gdzie przechowywano lód i stąd transportowano go do wszystkich ważniejszych przedsiębiorstw w mieście. Tu również zbudowany został w 1929 roku duży dworzec przemysłowy oraz przechodziła linia łącząca Królewiec i Pilawę.

Zakład celulozowy w Królewcu

Zakład celulozowy w Królewcu

 

 

Historia przemysłu w Królewcu: statki i pociągi.

Opisując dzielnicę Contienen znaleźliśmy informację o tym jak rozwijał się przemysł w Królewcu. Miała tu siedzibę firma  Union Gießerei. Od razu mogę zaznaczyć, że tekst ten będzie przeznaczony dla fanów przemysłu i transportu. A to dlatego, że chcemy opisać dziś pierwszych producentów kolei i najsłynniejsze połączenie morskie z Królewcem.  

Union Gießerei było firmą założoną przez rodziny Laubmeyer, Dultz i Schnell, które współpracując razem zaczęły produkować silniki parowe. W 1855 roku w Królewcu świętowano produkcję pierwszej lokomotywy, która została zbudowana dla Pruskiej Kolei Wschodniej. Kolejni właściciele rozwijali przedsiębiorstwo produkując silniki parowe oraz lokomotywy. Firmie nie udało się nigdy uzyskać zamówienia od stworzonej na początku wieku Deutsche Reichsbahn. Dopiero pod koniec lat 20 Union Gießerei realizowała duże zamówienie produkcji ponad 80 lokomotyw jako część pomocy wschodnim regionom Niemiec. W 1931 firma została przejęta przez właściciela z środkowych Niemiec. 

Jedną z lokomotyw, która była produkowana w Królewcu nosiła numer T14s. Jeździła ona na terenie Prus Wschodnich oraz na liniach Alzacji i Lotaryngii. Lokomotywy tego typu stały się później częścią taboru Deutsche Reichsbahn i otrzymały numer 93.0-4. Obecnie jeden z modeli tej lokomotywy o numerze TKt1 możemy zobaczyć w muzeum Kolejnictwa w Chabówce w Polsce. 

Ciekawszym tematem jest natomiast historia Służby morskiej Prusy Wschodnie (Seedienst Ostpreussen).  Było to przedsiębiorstwo, które obsługiwało połączenia morskie pomiędzy Prusami Wschodnimi, Pomorzem Zachodnim oraz Schleswigiem-Holsteinem od 1920 do 1939 roku. 

Plakat reklamowy Służby morskiej Prus Wschodnich Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Seedienst_Ostpreu%C3%9Fen

Plakat reklamowy Służby morskiej Prus Wschodnich Źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Seedienst_Ostpreu%C3%9Fen

W 1920 roku po I wojnie światowej oraz oddzieleniu Prus Wschodnich od reszty terytorium Niemiec nawiązano pierwsze połączenie między Swinemunde i Pilawą. Statek „Hörnum”  był pierwszą jednostką, która przypłynęła do portu w Prusach Wschodnich z pasażerami. Następnie takie połączenia odbywały się 3-4 razy w tygodniu a później raz dziennie. Statki zatrzymywały się także w Sopocie oraz Ustce. Trasa w późniejszych latach została rozszerzona o Kłajpedę (Memel), Lipawę oraz Lubekę i Travemunde oraz Kilonię. Służba morska Prus Wschodnich została zlikwidowana w 1939 roku po rozpoczęciu wojny z Polską.

 

Pomnik żołnierzy poległych w I wojnie światowej: Kaliningrad

Podczas spaceru po Devau na ulicy Malojarosławskiej natknęliśmy się na ta bardzo ciekawy pomnik. Ma on kształt piramidy postawionej na kwadratowym postumencie. Wokół mały placyk wyłożony kostką brukową i posypany żwirem. Obok pomnika dwie tabliczki po rosyjsku oznajmiające, że mamy do czynienia z pomnikiem, który podlega ochronie konserwatora.

Pomnik saperów poległych w czasach I wojny światowej

Pomnik saperów poległych w czasach I wojny światowej

Okazuje się, że to pomnik żołnierzy wojsk inżynieryjnych, którzy zginęli podczas I wojny światowej. Wtedy na tym obszarze znajdowała się jednostka wojskowa imienia księcia Radziwiłła. Twórcą pomnika był Paul Borchert.

Pomnik saperów poległych w czasach I wojny światowej w Kaliningradzie

Pomnik saperów poległych w czasach I wojny światowej w Kaliningradzie

Piramida ma wysokość 4,4 metra. Na froncie pomnika wmontowany został półokrągły barielief „Umierający żołnierz”. Pod nim znajdowała się płyta z napisem „Unseren gefallenen Kameraden 1914-1918″ (Naszym poległym towarzyszom 1914-1918). W tylnej części pomnika znajdziemy tablicę, gdzie wypisane są wszystkie oddziały inżynieryjne, które brały udział w I wojnie światowej na froncie wschodnim. 

Pomnik saperów poległych w czasach I wojny światowej - tablica informacyjna

Pomnik saperów poległych w czasach I wojny światowej – tablica informacyjna

Możemy porównać jak pomnik wyglądał przed jego renowacją w 2013 roku. Na stronie administracji miejskiej Kaliningradu możesz zobaczyć zdjęcia pomnika z 2011 roku.   http://www.klgd.ru/social/culture/memory/compare25.php

Na stronie rosyjskiego stowarzyszenia restauratorów również możemy zobaczyć zdjęcia pomnika z różnych faz jego restauracji: http://rosrest.com/news/2013-10-07-5

W okresie sierpień – wrzesień 2013 pomnik został odrestaurowany przez pracownię z St. Petersburga a wokół samego pomnika były przeprowadzone roboty porządkowe. 

http://www.rg.ru/2013/08/05/reg-szfo/pyramida-anons.html

Warto też dodać, że od 23.03 2007 roku pomnik ten uzyskał status obiektu dziedzictwa kulturalnego na poziomie miejskim.

Niestety, nie udało mi się znaleźć żadnych informacji o rzeźbiarzu Paulu Borchertcie. Jedyna informacja związana z tym nazwiskiem pojawia się właśnie w związku z tym pomnikiem. W rosyjskiej literaturze pojawia się jeszcze Erich Borchert, malarz, który uczył się w szkole Bauhausu w Dreźnie oraz i uczył się u Paula Klee oraz Wasilija Kadinskygo.

Informację o pomniku oraz jego położeniu na mapie można znaleźć tu: http://www.prussia39.ru/sight/index.php?sid=693  

Historia dzielnic Królewca: Lotnisko Devau

Gdy mamy czas wybieramy się na rowerowe wycieczki po mieście. Tym razem pojechaliśmy na wschód Kaliningradu by zobaczyć na własne oczy jedno z pierwszych lotnisk na świecie. Nie chodzi o pas startowy ale o sam koncept obszaru, gdzie będą lądować samoloty, budynku odpraw oraz przybycia pasażerów, poczekalni itp. To właśnie w Królewcu w 1919 roku powstało jedno z pierwszych takich lotnisk. Znajdowało się wtedy poza miastem w dzielnicy Devau. Obecnie część większej dzielnicy, lotnisko jest miejscem posiadającym naprawdę różne funkcje.

Lotnisko Dewau w 1933 roku

Lotnisko Dewau w 1933 roku

Samo lotnisko zostało założone w 1919 roku a w 1921 roku została tu założona stacjonarna służba meteorologiczna dla komunikacji powietrznej. Oprócz tego w Devau był zbudowany pierwszy budynek lotniska w Europie według projektu Hannsa Hoppa. 24 listopada 1921 w Królewcu założono Rosyjsko-Niemieckie towarzystwo komunikacji powietrznej Deruluft (Deutsch-Russische Luftverkehrs A.G., or Deruluft).

Reklamówka firmy Deruluft Królewiec

Reklamówka firmy Deruluft Królewiec

Cennik kosztów podróży Deruluft Królewiec

Cennik kosztów podróży Deruluft Królewiec

Pierwsze połączenia działały na trasie Królewiec – Moskwa z międzylądowaniami w Kownie i Smoleńsku. Regularne połączenia odbywały się dwa razy w tygodniu w obie strony. Podróż trwała 8 godzin i 45 minut. 10 maja 1922 roku z Moskwy w Królewiec przyleciał Siergiej Jesienin i Isadora Dunkan. Przedsiębiorstwo Deruluft  zostało zamknięte 31 marca 1937 roku.

Widok na lotnisko z zachodu

Widok na lotnisko z zachodu

Królewiec stał się oknem na świat dla podróżników z Związku Radzieckiego jak również dla europejczyków zmierzających do Rosji. Tu przychodziły statki z Europy i tu lądowały samoloty, mogące zabrać nad dalej w głąb Związku Radzieckiego. Gazeta Gdańska z 1925 roku opisuje połączenie, które można było rozpocząć na lotnisku Devau w Królewcu i zakończyć w Chinach. W ciągu pięciu dni mieliśmy wtedy możliwość przez Moskwę, Kazań, Irkuck dolecieć do Pekinu a nawet Sznaghaju.

Artykuł z Gazety Gdańskiej o połączeniach przez Królewiec

Artykuł z Gazety Gdańskiej o połączeniach przez Królewiec

 

Po wojnie lotnisko straciło swoje znaczenie. W pierwszych latach powojennych korzystano jeszcze z budynków lotniska oraz z połączeń z Moskwą. Później natomiast lotnisko przeniesiono do miejscowości Chrabrowo oddalonej od Kaliningradu o 25 kilometrów.

Obecnie lotnisko służy małym samolotom oraz jest miejscem klubu lotniczego. Sam budynek lotniska przedstawia dosyć smutny obraz. Żeby porównać, możesz zobaczyć tu zdjęcia poczekalni oraz dworca lotniczego z początku działania lotniska:

Девау оригинал

 

Devau Królewiec: poczekalnia

Devau Królewiec: poczekalnia

Z początku XXI wieku:

Девау руины

 

Oraz z czasów obecnych:

Budynek Klubu Lotniczego Devau Kaliningrad

Budynek Klubu Lotniczego Devau Kaliningrad

Oprócz budynku klubu lotniczego znajdują się tu też place manewrowe dla kierowców uczących się jeździć samochodami jak zawsze szczelnie pilnowane rozpadającą się siatką:

Place Manewrowe

Place Manewrowe

Place manewrowe

Place manewrowe

Z budynkiem lotniska sąsiaduje mechanik samochodowy oraz wymiana opon. Jako że dzień był piękny miejscowe pupile mechaników odpoczywały na placu:

Teren lotniska Devau Kaliningrad

Teren lotniska Devau Kaliningrad

Obecnie lotnisko oraz okoliczne budynki nie wskazują na to, że w tego miejsca mogliśmy wylecieć i w ciągu kilku godzin znaleźć się w Paryżu, Londynie, Moskwie a w ciągu kilku dni nawet w Pekinie. Tradycyjnie już w Kaliningradzie powstał także pomysł by zabudować ten teren blokami mieszkalnymi. Władze miasta już w 2004 roku orzekły, że teren ten będzie przeznaczony na funkcje rekreacyjne a także, że powstanie tu muzeum lotnictwa.

Dla ciekawych lektury: http://en.wikipedia.org/wiki/Deruluft 

O samym lotnisku na portalu Prussia39: http://www.prussia39.ru/sight/index.php?sid=713

 

 


Żeglarstwo w Królewcu : Klub Żeglarski Rhe

Żeglarstwo nie jest popularne w Kaliningradzie ani w Obwodzie Kaliningradzkim. Chociaż mamy tu dwa zalewy, kanały, rzeki to zobaczyć latem ludzi na łódkach, żaglówkach czy nawet jachtach bardzo trudno.

Niestety nasze pomysły by wybrać się nawet na jeden dzień popływać po zalewie zostały przez większość ludzi skwitowana spojrzeniem pełnym politowania. Tu niestety nie wynajmiesz sobie łódki za małe pieniądze. Są jeszcze pontony i motorówki ale ich posiadacze to najczęściej wędkarze albo żołnierze marynarki i piechoty morskiej, którzy na pytania o popływanie po zalewie zaczynają się dopytywać o nasze zainteresowania oraz dlaczego tak bardzo interesuje nas wyprawa na łódkach. I jaki sprzęt fotograficzny mamy. Generalnie temat ciężki do zgryzienia. Ale nie zawsze tak było.

Symbol Segelclub Rhe

Symbol Segelclub Rhe źródło: http://en.wikipedia.org/wiki/Segelclub_Rhe

 

W 1855 roku postał w Królewcu najstarszy klub jachtowy w Niemczech. Nazywał się Segelclub Rhe  a więc Klub Żeglarski Rhe. Jeden z jego założycieli Ernst Burow otrzymał od swojej rodziny prezent w postaci łódki, dzięki której mógł wyprawiać się a ryby. Zebrał on znajomych, którzy również zainteresowani byli żeglowaniem i rozpoczęli organizację imprez na Zalewie Wiślanym, Zalewie Kurońskim a także na Morzu Bałtyckim. Zimą wykorzystywali Zalew Wiślany by ślizgać się i próbować sił z pierwszymi bojerami.

Segelclub Rhe był jednym z założycieli Niemieckiego Związku Żeglarskiego ( Deutscher Segler-Verband) w 1888 roku. Na początku klub miał swoją siedzibę w Friedrichsburgu a więc na terenie dzielnicy, gdzie była stara twierdza chroniąca wejścia do portu. Warto by zapamiętać tą nazwę ponieważ nawiążemy do niej w następnym tekście. W 1914 roku klub przeniósł się do Contienen a więc dzielnicy wysuniętej bardziej na zachód w stronę ujścia rzeki Pregoła i Zalewu Wiślanego. Po 1945 roku klub przeniósł się do Blankenese, dzielnicy Hamburga.

Obecnie Segelclub Rhe działa prężnie pływając po Elbie oraz Morzu Bałtyckim, posiada różnego rodzaju jednostki oraz prowadzi szkolenia dla dzieci, młodzieży oraz osób starszych. Należy również do Międzynarodowej Rady Klubów Żeglarskich.

 

 

Historia dzielnic Królewca: port Contienen

Mieliśmy ostatnio więcej wolnego czasu i wybraliśmy się do portowej dzielnicy Kaliningradu. Chcieliśmy zobaczyć czy w tym mieście są miejsca, gdzie blisko centrum miasta można spokojnie usiąść nad rzeką, popatrzeć na przepływające statki i odpocząć. Sprawa okazała się trudniejsza niż myśleliśmy.

 

Mapa portu w Królewcu

Mapa portu w Królewcu

Trafiliśmy do dzielnicy, która kiedyś nazywała się Contienen albo Kontienen i jest położona na południowym zachodzie miasta. Ta część Królewca zawsze była przemysłową częścią miasta, położenie na południowym brzegu Pregoły pozwalało tu konstruować statki, zajmować się remontem łodzi itp. Contienen sąsiadowała z Nasser Garten i Ponarthem. Już w 1684 roku pojawia się zalecenie Fryderyka I by w stoczniach Contienen rozpocząć budowę nowych statków. Wyznaczony do tego Wybrand von Workum zdołał do 1687 roku zbudować tu cztery Galeoty, małe okręt żaglowo-wiosłowe używane do końca XVIII wieku.

W 1907 roku miał tu swoją siedzibę Związek Giesserei Königsberg a w 1912 roku założono tu stocznię Gustav Bendikt Fechter’s Contienen. Również tu przeniósł się klub żeglarski Segelclub Rhe w 1914 roku. Po I wojnie światowej, Królewiec cierpiał dosyć poważne problemy ekonomiczne związane z brakiem zaopatrzenia i odcięcia od terytorium Niemieckiego. Dlatego w dzielnicy Nasser Garten zbudowano wtedy kilka dużych doków, które mogły przyjąć statki o dużej ładowności i tonażu. Obok znajdowały się również porty: drewniany oraz przemysłowy a także Freihafen czyli wolny port, do którego dostać się było można przepływając rzekę obok wyspy Kosse. Warto pamiętać że doki były też wykorzystywane przez Służbę morska Prus Wschodnich (Seedienst Ostpreußen).

Mapa dzielnicy Contienen

Mapa dzielnicy Contienen

Contienen stało się w 1927 roku częścią Królewca. Wtedy też ta dzielnica miasta staje się częścią portu, gdzie budowane są nowe nabrzeża oraz przedsiębiorstwa remontowe. Po wojnie na tym terenie zachowała się taka sama funkcja.

My przyjechaliśmy natomiast by popatrzeć na rzekę. Niestety, praktycznie większa część nabrzeża jest zamknięta obszarami kolejnych przedsiębiorstw, Avtotor, RŻD(Rosyjska Kolej Państwowa) czy też innymi przedsiębiorstwami. W nagrodę mieliśmy okazję zobaczyć natomiast prawdziwy industrialny krajobraz wraz z żurawiami.

Wycieczka po dzielnicy Contienen 2

Wycieczka po dzielnicy Contienen 2

Wycieczka po dzielnicy Contienen

Wycieczka po dzielnicy Contienen

Mieliśmy również refleksję, że nasze żurawie w stoczni w Gdańsku różnią się od rosyjskich żurawi konstrukcją i formą. Co więcej wydawało nam się, że widzieliśmy kilka starych, być może jeszcze niemieckich konstrukcji.

 

Żuraw w Kaliningradzie

Żuraw w Kaliningradzie

Ciekawe jest również to, że na terenach przesyłowych zachowały się jeszcze ślady z czasów wojny. Jeden z nich to bunkry. Parking jednego z przedsiębiorstw był zaplanowany tak, że bunkier znajdował się na środku i był rodzajem wielopoziomowego trawnika, z którego wystawały rury wentylacyjne oraz anteny. Drzwi do bunkra wyglądały na oryginalne. Wzdłuż torów również można było zobaczyć bunkry umieszczone w ziemi.

Wycieczka do Contienen

Wycieczka do dzielnicy Contienen

Najciekawsze nastąpiło później. W poszukiwaniu ciekawszych miejsc ruszyliśmy dalej wzdłuż rzeki na zachód. Wjechaliśmy na mały półwysep, który z jednej strony otacza rzeka Pregoła, a z drugiej Zalew Wiślany. Jadąc wzdłuż pól trawy po pierwsze  dojrzeliśmy dym. Okazało się, że nawet tu miejscowi wędkarze wypalają trawę i w pewnym momencie nasz samochód musiał przejechać przez bramę z dymu i trawy płonącej bo obydwu stronach drogi. Co ciekawe panowie wędkarze zostawili swoje samochody kilkanaście metrów dalej nie martwiąc się o płomienie. Dojechaliśmy w końcu do szlabanu i budki strażnika położonej w szczerym polu. Bardzo miły pan doradził nam spacer, ponieważ szlabanu otworzyć nie może. Teoretycznie wchodziliśmy na teren prywatny ale nikogo to nie obchodzi więc nie ma problemu. Uznaliśmy, że mamy trochę czasu dopóki nie zmieni się wiatr i ogień nie przyjdzie w naszym kierunku.

 

 

Wycieczka po dzielnicy Contienen

Wycieczka po dzielnicy Contienen

Niestety dojścia do rzeki oraz nabrzeża strzegły psy, które nie sprawiały wrażenia sympatycznych. Opuszczony teren jest obecnie wykorzystywany do zrzucania piasku, wydobywanego przy pogłębianiu ujścia Pregoły. Oprócz tego udało nam się znaleźć małą chatkę skleconą z desek, szmat i folii a więc ktoś znalazł tu swoje miejsce do życia. W drodze powrotnej zobaczyliśmy tylko, że ogień przeskoczył na drugą stronę drogi i wędkarze rzucili się przestawiać swoje samochody trochę dalej. Obecnie jest to dzielnica, do której przyjeżdża się tylko jeśli ktoś jest wędkarzem lub ma tu jakąś sprawę w porcie. Niestety musimy poszukać innego miejsca, gdzie będziemy mogli posiedzieć nad rzeką.

Kościół pamięci Księcia Albrechta: historia Kaliningradu

Gdy podróżowaliśmy po ulicach Thalmanna, Turgieniewa i Lermonotwa mogliśmy zobaczyć jak wygląda Kaliningrad i co zostało z czasów przedwojennych w architekturze oraz w zagospodarowaniu miasta. Ale czasem są momenty gdy przejeżdżamy obok jakiegoś budynku i nawet nie zdajemy sobie sprawy, że kiedyś pełnił on zupełnie inną funkcję. Albo że miał rzeźby na ścianach, ozdoby a jego kolor był zupełnie inny niż ten, który widzimy dziś.

Tak też jest z budynkami, które stoją na miejscu Kościoła pamięci Księcia Albrechta. Kościół ten nazywał się również Nowym Traghaimskim kościołem na Marauenhof. Był to kościół luterańsku zbudowany w 1913 roku, który do historii przeszedł w roku 1972.

Pomysł budowy kościoła powstał gdy podczas zabudowy tej dzielnicy okazało się, że jeden, stary kościół w okolicach Rossgarten nie pomieści wszystkich mieszkańców i znajduje się za daleko od zabudowań. Budowę rozpoczęto 11 maja 1911 roku i zakończono w styczniu 1913.  Budowę nadzorował architekt Schiller. Styl kościoła- neoromański.

Kościół na Marauerhofie

Kościół na Marauerhofie

Kościół na Marauerhofie

Kościół na Marauerhofie

 

Nad ołtarzem znajdowały się brązowe figury świętego Jana i świętego Pawła naturalnej wielkości.

Ołtarz w Kościele Pamięci Księcia Albrechta: Królewiec

Ołtarz w Kościele Pamięci Księcia Albrechta: Królewiec

Kościół był związany z zborem w Tragheim i dlatego jej druga nazwa to Nowy Kościół Tragheimski. Nazwa związana z księciem Albrechtem stała się popularna dopiero w latach 30. Jako że kościół był położony na placu Króla Ottokara, nazywano go czasem kościołem Króla Ottokara.

Zdjęcie lotnicze na dzielnicę i kościół

Zdjęcie lotnicze na dzielnicę i kościół

Podczas szturmu miasta w kwietniu 1945 roku kościół lekko ucierpiał i stracił część dachu. Po zakończeniu wojny był miejscem gdzie spotykali się niemieccy mieszkańcy miasta na modlitwę oraz dziękczynienia. Po 1948 roku a więc deportacji Niemców, kościół został zniszczony a jego wnętrza rozgrabione. Jako że nikt traktował kościoła jak ważnego budynku i nie podlegał on ochronie zabytków, zaczął on popadać w ruinę. Pod koniec lat 60 XX wieku kościół był fragmentarycznie rozbierany. W 1970 podjęto decyzję o zdecydowanym pozbyciu się tego budynku z krajobrazu miasta i wysadzono główną fasadę w powietrze. W 1972 resztki kościoła zniknęły. Na miejscu gdzie stał kościół ułożono tory tramwajowe.

 

Kościół Pamięci Księcia Albrechta po 1945 roku Kaliningrad

Kościół Pamięci Księcia Albrechta po 1945 roku Kaliningrad

 

Rozbiórka kościoła Kaliningrad, koniec lat 60

Rozbiórka kościoła Kaliningrad, 1970

Dom który znajdował się przy kościele wykorzystano dla stworzenia tam  kina Leningrad. Był także pomysł by sam budynek kościoła wykorzystać jako kino a na szczycie wieży ustawić pomnik chłopki i robotnika. Jako że trzeba byłoby włożyć duże pieniądze w remont samego kościoła zdecydowano się go zburzyć a kino powstało w domu przykościelnym.

Zdjęcie kościoła w Królewcu i obecny Kaliningrad

Zdjęcie kościoła w Królewcu i obecny Kaliningrad

Obecnie w tym domu znajduje się Szkoła muzyczna E.T.A Hoffmana.

 

 

Johann Friedrich Reusch i pomniki w Królewcu

Opisaliśmy Wieżę Wrangel w Kaliningradzie i jej historię w czasach Królewca. Żonę zaciekawił pomnik niemieckiego Michaela i postanowiliśmy poszukać informacji, kto zacz i kto był autorem rzeźby tego ciekawego młodzieńca.

Okazało się że stoi za nim Johann Friedrich Reusch, który urodził się 5 września 1843 roku w Zigen w Niemczech.

Syn rzemieślnika pracującego w drewnie, snycerza. Swoje pierwsze doświadczenia zebrał w pracowni ojca. Jako że był zainteresowany rzemiosłem i wstąpił w 1863 roku do Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie. Uczył się tam do 1867 a następnie pracował w pracowni Alberta Wolfa. Zdobywał on wtedy doświadczenie przy tworzeniu pomnika Friedricha Wilhelma III i reliefem kolumny triumfalnej. W 1872 wyjechał do Włoch i szkolił się w Rzymie. W Berlinie miał swoje atelier ale to właśnie Królewiec stał się jego miejscem pracy. Zaproszony w 1881 roku wykładał tu w Akademii Sztuk Pięknych. Był on twórcą rzeźby o motywach patriotycznych, narodowych dlatego też zyskał dużą sławę w kręgach administracji oraz rządzących.  Podczas swojej podróży na Sycylię zmarł niespodziewaną śmiercią. Pochowano go w jego rodzinnym miasteczku Zigen.

W ramach swojego pobytu w Królewcu  Johann Friedrich Reusch wyrzeźbił kilka popiersi oraz rzeźb dekoracyjnych. Był to między innymi pomnik sławnego astronoma Bessela i popiersie profesora medycyny Jakobsona. Oprócz tego stworzył brązowy pomnik księciu Albrechtowi w 1891 roku, cesarzowi niemieckiemu Wilhelmowi I w 1894 roku. Oba te pomniki stały blisko Zamku Królewskiego w Królewcu. Oprócz tego Reusch jest też autorem pomnika Kanclerza Rzeszy Otto Bismarka z 1901 roku.

Pomnik Otto Bismarka autorstwa Reuscha

Pomnik Otto Bismarka autorstwa Reuscha

Trzeba tu podkreślić, że większość prac Reuscha przeżyła drugą Wojnę Światową. Każdy z tych pomników został uszkodzony, Bismark stracił twarz i kawałek piersi a popiersia były podziurawione odłamkami ale nie zostały całkowicie zniszczone. Jednakże większość z nich została przetopiona zgodnie z decyzją nowych władz. W 2005 powstała inicjatywa by odtworzyć jeden z tych pomników. Blisko Katedry na wyspie Knipawa, ustawiono nowy pomnik, kopię rzeźby księcia Albrechta.

 

 

Wieża Wrangel: fortyfikacje Królewca

Jeśli już opisaliśmy jakieś miejsce , nie możemy zapomnieć o dodaniu kilku słów o historii oraz ciekawostek o samym budynku.

Wieża Wrangel została zbudowana w latach 1853-56 według projektu inżyniera – pułkownika von Heilla. Nazwę dostała od imienia generała feldmarszałka grafa Friedricha Heinricha Ernsta von Wrangela, który żył w latach 1784- 1877.

Średnica wieży to 34 metry, wysokość 12 metrów. Posiada 3 piętra i została zbudowana na planie koła. Wewnątrz znajduje się okrągły dziedziniec. Wnętrze wieży wzmocnione jest 16 ścianami bocznymi, które przedzielają pomieszczenie na mniejsze nisze. Na każdym piętrze znajduje się korytarz, którym możemy obejść wieżę dookoła. Na dachu wcześniej znajdował się taras, skąd również można było prowadzić ogień w stronę nieprzyjaciela.  Grubość ścian wieży to ok 1,35 metra do 1,65 metra.

Wieża Wrangel w 1945 roku Królewiec

Wieża Wrangel w 1945 roku Królewiec

W czasie I wojny światowej w pomieszczeniach wieży znajdował się lazaret, gdzie ranni dochodzili do siebie po przyjeździe z frontu. Po 1918 roku swoje miejsce znalazł tu klub turystyki młodzieżowej.

Podczas drugiej wojny światowej w wieży znajdował się szpital i punkt obrony miasta. Podczas szturmu miasta, garnizon został otoczony a sam budynek kilka razy został dosyć poważnie ostrzelany. Garnizon wieży kapitulował już po poddaniu się dowódcy wojsk niemieckich generała Otto von Lascha.

http://varandej.livejournal.com/541345.html

W 1924 roku na wale, który wychodzi z wieży ustawiono figurę Michaela (Die Deutsche Mischel am Wrangelturm) bajkowej postaci z opowiadań niemieckich. Rzeźba przedstawiała postać rolnika, z cepem na ramieniu. Jej autorem był Johann Friedrich Reusch. Wcześniej, od 1895 roku figura ta stała w ogrodzie obok budynku muzeum Prus na Koenigsstrase a w 1904 roku przeniesiono ją na miejsce obok Bramy Królewskiej w Królewcu. Niestety zniknęła ona po 1945 i uznaje się ją za zagubioną.

Rzeźba Niemieckiego Michela z 1939 roku. Królewiec

Rzeźba Niemieckiego Michela z 1939 roku. Królewiec

Wieża Wrangel została w 1960 roku uznana za zabytek, który podlega ochronie państwa. Następnie stał się elementem dziedzictwa kulturowego Obwodu Kaliningradzkiego. Oczywiście nie oznacza to, że obiekt ten był chroniony. Znajdowały się tu składy, obszar przed Wieżą jest obecnie parkingiem a różnego rodzaju małe dobudówki pokazują, że budynkowi jeszcze daleko do czasów świetności.

Warto dodać, że nad wejściem do Wieży pnie się po ścianie winorośl, która latem daje piękny zapach oraz sprawia, że wieża wygląda naprawdę bajkowo.

Wieża Wrangel w Kaliningradzie

Wieża Wrangel w Kaliningradzie

O budynku po rosyjsku można przeczytać tu: http://www.konigsberg.ru/%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4/%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8/%D0%B1%D0%B0%D1%88%D0%BD%D1%8F-%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C.htm

tu: http://www.prussia39.ru/sight/index.php?sid=550

 

Historia drużyn piłkarskich z Królewca

Kolejne dwie drużyny grające w Królewcu to Rasensport-Preußen Königsberg  i Reichsbahn Königsberg.

Rasensport-Preußen Königsberg był klubem założonym w 1905 roku jako Sportclub Preußen 05 Königsberg. W 1920 roku połączył się z  VfR Königsberg i wtedy powstał klub właściwy. Grali na boisku na Fuchsberger Allee, które nazywało się Sportplatz-Rasensport-Preußen, położone w północnej części dzielnicy Huffen, obecnie centralna dzielnica Kaliningradu.

Znaczek Rasensport-Preußen Königsberg

Znaczek Rasensport-Preußen Königsberg

Rasensport-Preußen Königsberg tylko w jednym sezonie 1927-1928 grali z najlepszymi drużynami. W innych sezonach była to druga oraz 3 liga. Dopiero w 1933 Rasensport-Preußen Königsberg mieli szansę na grę z najlepszymi z Prus Wschodnich na normalnych zasadach. Tylko raz, w 1937 roku drużyna wygrała swoją grupę, ale w dalszej części odpadła z rozgrywek. W 1945 roku klub został zamknięty.

Rozgrywki piłki nożnej w Królewcu

Rozgrywki piłki nożnej w Królewcu

Drugą drużyną jest Reichsbahn SG Königsberg, założony w 1927 w celu zaangażowania niemieckich pracowników kolei w sport. Początkowo nazywał się Reichsbahn Turn- und Sportverein Königsberg. Od 1930 jego nazwa to Reichsbahn SG Königsberga od 1933 zaczyna grać z najlepszymi drużynami w Prusach Wschodnich. Najlepsze osiągnięcie tej drużyny to trzecie miejsce w rozgrywkach po VfB Königsberg and SV Prussia-Samland Königsberg.